Voor de emissievrije zone gelden uitzonderingen voor bepaalde voertuigcategorieën die automatisch zijn vrijgesteld op basis van hun kenteken, zoals oldtimers, rolstoeltoegankelijke voertuigen en specifieke vrachtauto’s met een bijzondere carrosserie. Daarnaast kunnen ondernemers en particulieren in specifieke situaties een ontheffing aanvragen bij de RDW. Dit artikel beantwoordt de meest gestelde vragen over vrijstellingen, ontheffingen, overgangsregelingen en leasemogelijkheden voor de ZE-zone.
Welke voertuigen zijn vrijgesteld van de emissievrije zone?
Een aantal voertuigcategorieën is automatisch vrijgesteld van de emissievrije zone, zonder dat daarvoor een aanvraag nodig is. De vrijstelling geldt op basis van het kenteken en wordt gecontroleerd via kentekenherkenning. Het gaat om de volgende voertuigen:
- Oldtimers
- Rolstoeltoegankelijke voertuigen
- Voertuigen die vanwege een handicap voor 1.500 euro of meer zijn aangepast
- Specifieke vrachtauto’s met carrosseriecode 15, 16, 19, 23, 26, 27, 31 of aanduiding SB/SF (maximaal 12 jaar oud, tot uiterlijk 1 januari 2030)
- Kermis- en circusvrachtauto’s, voertuigen voor exceptioneel transport, verhuisauto’s en voertuigen met een laadkraan van 35 tonmeter of meer
Volledig elektrische voertuigen en voertuigen op waterstof hebben automatisch toegang tot alle ZE-zones. Voor bestelauto’s geldt een gefaseerde toegangsregeling op basis van emissieklasse. Euro 5-bestelauto’s mogen rijden tot 1 januari 2027, Euro 6-bestelauto’s die vóór 1 januari 2025 op kenteken zijn gezet tot 1 januari 2029. Bestelauto’s die vanaf 1 januari 2025 nieuw op kenteken worden gezet, moeten uitsluitend zero-emissie zijn.
Wil je weten of jouw voertuig toegang heeft tot een ZE-zone? Gebruik dan de zero-emissie kentekencheck om dit direct te controleren op basis van jouw kenteken.
Hoe vraag je een ontheffing aan voor een emissievrije zone?
Een ontheffing voor de emissievrije zone vraag je aan via de officiële website van de RDW. De enige officiële aanvraagsite is die van de RDW zelf. Er zijn frauduleuze websites actief die ontheffingen aanbieden, dus wees alert en gebruik uitsluitend de RDW-website voor je aanvraag.
Ontheffingen zijn beschikbaar voor de volgende situaties:
- Particulieren die een bestel- of vrachtauto uitsluitend privé gebruiken
- Medisch aangepaste voertuigen die niet al automatisch zijn vrijgesteld
- Incidenteel gebruik via een dagontheffing, die direct online te regelen is
De dagontheffing is een praktische optie voor ondernemers die slechts incidenteel een ZE-zone moeten betreden met een voertuig dat normaal geen toegang heeft. Deze ontheffing is eenvoudig en snel online aan te vragen. Voor structureel gebruik is het echter verstandig om te kijken naar een duurzamere oplossing, zoals de overstap naar een elektrisch voertuig.
Gelden de uitzonderingen in elke gemeente hetzelfde?
De basisregels voor vrijstellingen en ontheffingen zijn landelijk vastgelegd, maar gemeenten hebben enige ruimte om aanvullend beleid te voeren. Zo kunnen gemeenten extra subsidies bieden voor de overstap naar emissievrij rijden. De kern van de regelgeving, zoals de vrijgestelde voertuigcategorieën en de toegangsregels per emissieklasse, is voor alle deelnemende steden gelijk.
Tussen 2025 en 2030 voeren 28 steden en Schiphol een ZE-zone in. Vanaf 1 januari 2025 zijn de eerste 17 tot 19 gemeenten gestart, waaronder Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht, Eindhoven, Groningen en Maastricht. Andere gemeenten volgen gefaseerd. De exacte ingangsdata per stad zijn te raadplegen via opwegnaarZES.nl van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.
Wil je als ondernemer weten welke regels gelden in jouw gemeente, controleer dan ook of er lokale subsidies beschikbaar zijn voor voertuigvervanging of laadinfrastructuur. Sommige gemeenten bieden aanvullende financiële steun die de overstap naar emissievrij rijden versnelt.
Wat gebeurt er als je zonder ontheffing een emissievrije zone inrijdt?
Rijd je zonder geldige ontheffing of vrijstelling een emissievrije zone in met een niet-toegestaan voertuig, dan riskeer je een boete. Handhaving verloopt via kentekenherkenning door camera’s die zijn geplaatst bij de ingangen van de ZE-zones. Dit betekent dat overtredingen automatisch worden geregistreerd, zonder dat er een agent aan te pas hoeft te komen.
De handhaving is daarmee effectief en breed dekkend. Voor ondernemers die regelmatig in binnensteden rijden, is het risico op een boete reëel als het wagenpark niet tijdig wordt aangepast. Plan voertuigvervanging ruim van tevoren in, want levertijden voor elektrische voertuigen kunnen lang zijn. Controleer ook of jouw routes door ZE-zones lopen, zodat je niet onverwacht tegen een camera aanrijdt.
Wanneer loopt de overgangsregeling voor zakelijke rijders af?
Voor zakelijke rijders zijn er twee relevante overgangsregelingen. Ten eerste de toegangsregels voor de ZE-zone zelf, waarbij Euro 5-bestelauto’s toegang hebben tot 1 januari 2027 en Euro 6-bestelauto’s (eerste toelating vóór 1 januari 2025) tot 1 januari 2029. Ten tweede de fiscale overgangsregeling rondom de pseudo-eindheffing, die per 1 januari 2027 in werking treedt.
Overgangsregeling ZE-zone toegang
Voor vrachtauto’s gelden afwijkende termijnen. Euro 6-bakwagens met een datum eerste toelating tussen 1 januari 2017 en 31 december 2019 hebben toegang tot 1 januari 2028. Euro 6-bakwagens en opleggertrekkers met een toelatingsdatum tussen 2020 en 2024 mogen rijden tot 1 januari 2030. Vrachtauto’s van vóór 2017 hebben geen toegang meer vanaf 1 januari 2025.
Fiscale overgangsregeling voor leaseauto’s
Werkgevers die vóór 1 januari 2027 een fossiele leaseauto ter beschikking stellen aan een werknemer voor privégebruik, vallen onder een fiscale overgangsregeling. De pseudo-eindheffing van 12% op de cataloguswaarde gaat voor die auto’s pas in op 17 september 2030. Stel je echter pas op 1 februari 2027 een nieuwe fossiele auto ter beschikking, dan is de overgangsregeling niet van toepassing en is de heffing direct verschuldigd. Kleine verschillen in contracttiming kunnen daardoor leiden tot structureel hogere kosten over meerdere jaren.
Welke leaseopties zijn er voor ondernemers die de ZE-zone in moeten?
Ondernemers die regelmatig ZE-zones moeten betreden, hebben de keuze uit verschillende leaseopties voor emissievrije voertuigen. Volledig elektrische auto’s en bestelauto’s hebben automatisch toegang tot alle ZE-zones en vallen buiten de fiscale pseudo-eindheffing die vanaf 2027 geldt voor fossiele voertuigen. Dit maakt de overstap financieel steeds aantrekkelijker.
Voor personenauto’s en bestelauto’s zijn er meerdere routes:
- Elektrische personenauto’s leasen: Geschikt voor ondernemers die zakelijk rijden en de ZE-zone willen vermijden, met lagere brandstof- en onderhoudskosten als bijkomend voordeel. Bekijk de mogelijkheden voor het leasen van een elektrische auto.
- Elektrische bedrijfswagens leasen: Voor ondernemers in transport, logistiek, bouw of horeca die met een bestelwagen of kleine vrachtwagen de binnenstad in moeten. Meer informatie over elektrische bedrijfswagen lease en de specifieke regels per ZE-zone.
- Financial lease: Via financial lease wordt het voertuig in feite door de ondernemer gekocht en op de balans gezet, wat fiscaal voordeel oplevert.
- Operational lease: Een all-in leasevorm waarbij onderhoud, verzekering en andere kosten zijn inbegrepen, wat de overstap naar elektrisch overzichtelijk maakt.
Zorg ook tijdig voor laadinfrastructuur. Door netcongestie kan de aanleg van een laadpunt vertraging oplopen, wat de planning voor voertuigvervanging beïnvloedt. Plan de overstap daarom ruim vóór het moment dat jouw huidige voertuig de toegang tot de ZE-zone verliest.
Hoe EDW helpt bij de overgang naar de emissievrije zone
De regels rondom de emissievrije zone veranderen snel en de gevolgen voor het wagenpark van ondernemers zijn groot. EDW Autolease helpt MKB-ondernemers en ZZP’ers bij het maken van de juiste keuze, zonder dat je zelf alle regelgeving hoeft te doorgronden. Als onafhankelijk lease-intermediair werkt EDW merk-, dealer- en leasemaatschappij-onafhankelijk, wat betekent dat het advies altijd in jouw belang is.
Wat EDW voor je kan doen:
- Inzicht in jouw situatie: EDW bekijkt welke voertuigen in jouw wagenpark nog toegang hebben tot de ZE-zones en wanneer vervanging nodig is
- Eerlijk advies over leasevorm: Of financial lease of operational lease beter past bij jouw bedrijf, inclusief de fiscale gevolgen van de pseudo-eindheffing
- Breed aanbod elektrisch rijden: Van elektrische personenauto’s tot elektrische bedrijfswagens, voor elke sector en elk budget
- Vaste contactpersoon: Geen callcenter, maar één adviseur die jouw aanvraag van begin tot eind begeleidt
- Financiering ook buiten de bank: Via EDW Finance zijn ook complexere financieringsvraagstukken oplosbaar, onafhankelijk van banken
Wil je weten welke leaseopties het beste aansluiten bij jouw bedrijf en de ZE-zone-regelgeving? Neem contact op met EDW Autolease en ontvang persoonlijk advies van een adviseur bij jou in de buurt.