Wat zijn de nieuwe rijregels in de binnenstad?

Emiel de Waal ·
Zilveren zakelijke sedan op een smalle, kinderkopjesstraat in een Nederlandse binnenstad met verkeersborden en milieuzonemarkering.

De nieuwe rijregels in de binnenstad draaien grotendeels om zero-emissiezones (ZE-zones): aangewezen stadsgebieden waar bestel- en vrachtauto’s met uitstoot niet meer mogen rijden. Vanaf 1 juli 2025 handhaven de eerste negen Nederlandse gemeenten actief, en in 2026 breiden de regels zich verder uit. Dit artikel beantwoordt de belangrijkste vragen voor ondernemers en ZZP’ers die zakelijk de binnenstad in moeten.

Welke voertuigen mogen de binnenstad nog in?

Binnen een zero-emissiezone zijn alleen voertuigen zonder uitstoot toegestaan, zoals volledig elektrische bestel- en vrachtauto’s of voertuigen op waterstof. Diesels en benzineauto’s voor zakelijk gebruik worden stapsgewijs geweerd. Personenauto’s vallen vooralsnog buiten de regels: de ZE-zones richten zich uitsluitend op stadslogistiek.

Voor bestelauto’s gelden de toegangsregels op basis van het Europese emissietype en de datum eerste toelating. Een Euro 6 bestelauto die voor 1 januari 2025 op kenteken is gezet, heeft nog tijdelijk toegang tot een bepaalde datum. Voertuigen die na 1 januari 2025 nieuw op kenteken worden gezet, moeten volledig emissieloos zijn om een ZE-zone in te mogen.

Voor vrachtauto’s is de overgangsperiode iets ruimer. Een Euro 6 bakwagen met een datum eerste toelating tussen 1 januari 2017 en 31 december 2019 heeft toegang tot 1 januari 2028. Een nieuwere Euro 6 bakwagen of opleggertrekker (DET tot en met 31 december 2024) heeft toegang tot 1 januari 2030. Vrachtauto’s van voor 2017 hebben geen toegang meer vanaf 1 januari 2025.

Ondernemers die met een zakelijke bedrijfswagen door de binnenstad rijden, doen er verstandig aan hun kenteken tijdig te controleren om verrassingen te voorkomen.

Wat is een zero-emissiezone en waar gelden ze?

Een zero-emissiezone is een aangewezen stadsgebied waar bestel- en vrachtauto’s die schadelijke stoffen uitstoten niet meer mogen rijden. Alleen voertuigen zonder uitstoot, zoals elektrische voertuigen of voertuigen op waterstof, zijn er toegestaan. Een ZE-zone verschilt van een milieuzone: een milieuzone weert alleen bepaalde oude dieselvoertuigen, terwijl een ZE-zone op termijn uitsluitend uitstootvrij verkeer toelaat.

De zones zijn ingevoerd als uitvloeisel van het Klimaatakkoord uit 2019, waarin is afgesproken dat dertig tot veertig grotere gemeenten vanaf 2025 ZE-zones invoeren. Het doel is een reductie van ongeveer één megaton CO2 per jaar. De maatregel sluit aan bij de Europese Green Deal en de ambitie om steden leefbaarder te maken door minder geluidsoverlast en schonere lucht in woonwijken rondom binnensteden.

Vanaf 1 juli 2025 handhaven de eerste negen gemeenten actief: Amersfoort, Amsterdam, Den Haag, Gouda, Maastricht, Rotterdam, Tilburg, Utrecht en Zwolle. Voorafgaand gold een boetevrije waarschuwingsperiode van minimaal zes maanden, vastgelegd in de Uitvoeringsagenda Zero-emissiezones die op 2 april 2025 werd ondertekend. De omtrek van een ZE-zone omvat minimaal het stadscentrum plus de omliggende wijken. Meer informatie over de specifieke zones is te vinden via zero-emissiezones voor bedrijfswagens.

Hoe weet je of jouw auto de binnenstad in mag?

Of jouw voertuig een zero-emissiezone in mag, controleer je eenvoudig via de kentekencheck op opwegnaarZES.nl of de Milieuzonecheck van de RVO. Je voert het kenteken in en ziet direct voor welke zones en tot welke datum je toegang hebt. Dit is de snelste en meest betrouwbare manier om de toegangsregels voor jouw specifieke voertuig te achterhalen.

Naast de kentekencheck kun je ook de TLN-postcodetabel raadplegen om te controleren of jouw vaste routes door een ZE-zone lopen. Het is verstandig dit ruim van tevoren te doen, zodat je genoeg tijd hebt om een alternatief te regelen als jouw voertuig de zone niet in mag.

EDW biedt ook een eigen zero-emissie kentekencheck aan, waarmee je snel inzicht krijgt in de situatie voor jouw zakelijke voertuig.

Wat zijn de boetes voor rijden in een verboden zone?

Handhaving in zero-emissiezones verloopt via kentekenherkenning met camera’s. Rijdt een voertuig zonder geldige toegang of ontheffing door een ZE-zone, dan volgt automatisch een boete op basis van het geregistreerde kenteken. Er is geen agent nodig voor de constatering: de camera’s werken continu en de controle is volledig geautomatiseerd.

De hoogte van de boete wordt per gemeente vastgesteld en kan variëren. Belangrijk om te weten: er zijn frauduleuze websites die ontheffingen aanbieden. De enige officiële plek om een ontheffing aan te vragen is de website van de RDW (rdw.nl). Vraag je ontheffing dus altijd via de officiële overheidskanalen aan om problemen te voorkomen.

Voor ondernemers die incidenteel een zone in moeten met een voertuig dat er normaal niet in mag, bestaat de mogelijkheid van een dagontheffing. Deze is direct online aan te vragen via de RDW en biedt een praktische oplossing voor uitzonderingssituaties.

Welke uitzonderingen gelden voor ondernemers en ZZP’ers?

Er zijn twee soorten uitzonderingen: vrijstellingen die automatisch gelden op basis van het kenteken, en ontheffingen die je zelf moet aanvragen via de RDW. Vrijstellingen gelden onder andere voor oldtimers, rolstoeltoegankelijke voertuigen en bepaalde gespecialiseerde vrachtauto’s. Ontheffingen zijn beschikbaar voor particulieren die een bestel- of vrachtauto uitsluitend privé gebruiken, medisch aangepaste voertuigen en incidenteel gebruik via een dagontheffing.

Voor ZZP’ers en MKB-ondernemers die hun voertuig zakelijk inzetten, gelden de reguliere toegangsregels op basis van emissietype en datum eerste toelating. Er is geen algemene uitzondering voor kleine ondernemers. Wie de zone niet in mag, heeft de volgende alternatieven:

  • Overstappen op een elektrische bestel- of vrachtauto (let op: soms lange levertijden)
  • Een voertuig op waterstof inzetten
  • Een licht elektrisch vrachtvoertuig of bakfiets gebruiken voor kortere afstanden
  • Gebruikmaken van een stadshub: een overslagpunt net buiten de stad waar goederen worden overgedragen aan een zero-emissievoertuig voor de laatste kilometers

Financiële steun is beschikbaar via de SEBA-subsidie (Subsidie Emissieloze Bedrijfsauto’s), waarmee je tot 5.000 euro terugkrijgt bij aankoop of financial lease van een volledig emissieloze bedrijfsauto. Daarnaast bestaat de AanZet-regeling voor emissieloze vrachtwagens en de MIA/Vamil-aftrek voor milieuvriendelijke investeringen. Controleer de actuele openstellingen via opwegnaarZES.nl/subsidies.

Wanneer is overstappen op een elektrische leaseauto verplicht?

Er is geen algemene wettelijke verplichting om direct over te stappen op een elektrische leaseauto, maar de combinatie van zero-emissiezones en nieuwe fiscale regels maakt overstappen steeds urgenter. Vanaf 1 januari 2027 geldt een pseudo-eindheffing van 12% voor werkgevers die fossiele auto’s ter beschikking stellen aan werknemers voor privégebruik. Dit maakt het financieel aantrekkelijker om te kiezen voor een elektrische leaseauto.

Voor ZE-zones geldt dat nieuwe voertuigen die na 1 januari 2025 op kenteken worden gezet al volledig emissieloos moeten zijn om toegang te krijgen. Bestaande voertuigen hebben nog een overgangsperiode, afhankelijk van het emissietype en de datum eerste toelating. Plan voertuigvervanging ruim van tevoren in, want elektrische bedrijfsauto’s kennen soms lange levertijden.

Voor ondernemers die nu al een leasevoertuig hebben, geldt een overgangsregeling voor de pseudo-eindheffing: fossiele auto’s die vóór 1 januari 2027 al aan werknemers ter beschikking zijn gesteld, vallen pas onder de heffing vanaf 17 september 2030. Dit biedt ruimte om lopende contracten uit te rijden, maar het is verstandig om bij het afsluiten van een nieuw leasecontract al rekening te houden met de nieuwe regels. Overweeg je een elektrische bedrijfswagen te leasen, dan is nu een goed moment om de mogelijkheden te verkennen.

Hoe EDW helpt bij de overgang naar emissievrij rijden

De nieuwe rijregels in de binnenstad en de aankomende fiscale veranderingen vragen om een doordachte keuze voor het juiste voertuig. EDW Autolease helpt ondernemers en ZZP’ers bij elke stap van die overgang, van het eerste adviesgesprek tot het moment dat je daadwerkelijk wegrijdt in een voertuig dat past bij jouw bedrijf én bij de nieuwe regelgeving.

Wat EDW voor je kan doen:

  • Kentekencheck en advies: inzicht in welke voertuigen jouw routes nog in mogen en wanneer vervanging nodig is
  • Elektrische leaseoplossingen: zowel voor personenauto’s als voor bedrijfswagens, inclusief bestel- en vrachtauto’s
  • Financial lease of operational lease: afhankelijk van wat fiscaal en praktisch het beste bij jouw situatie past
  • Subsidieadvies: begeleiding bij het benutten van regelingen zoals SEBA, AanZet en MIA/Vamil
  • Vaste contactpersoon: geen callcenter, maar een adviseur dicht bij jou in de buurt die het hele traject begeleidt

Of je nu één bedrijfswagen leaset of een heel wagenpark wilt verduurzamen: EDW denkt mee en zorgt voor een financiering zonder verborgen agenda. Neem contact op en ontdek welke leaseoplossing het beste past bij jouw bedrijf en de nieuwe rijregels in de binnenstad.